Historia

Galeria Bielska BWA jest miejską galerią sztuki utrzymywaną z budżetu gminy Bielsko-Biała. Mieści się w budynku, który powstał w 1960 roku z inicjatywy miejscowego środowiska plastycznego jako Pawilon Wystawowy ZPAP (otwarcie 10 lutego 1960).

Pawilon usytuowany został na miejscu spalonej w 1939 roku synagogi, dzięki czemu miejsca tego nie poddano komercjalizacji, ale niejako ponownie uświęcono przez sztukę. W blisko dwustumetrowej sali wystawowej organizowano wystawy, spotkania, projekcje, istniała tu kawiarni artystyczna.

Pawilon był pierwszym tego typu miejscem w ówczesnym województwie katowickim, w którym skupiało się życie artystyczne miasta i regionu. Przez 10 lat w Pawilonie Plastyków wystawy organizował miejscowy Oddział Związku Polskich Artystów Plastyków, w latach 1970–1974 mieściła się tu filia Biura Wystaw Artystycznych w Katowicach, a od 1975 roku, wraz z utworzeniem województwa bielskiego, istnieje samodzielne BWA (z dniem 01.11.1975 zarządzeniem Wojewody Bielskiego powołano Biuro Wystaw Artystycznych). Niski, parterowy pawilon w 1989 roku został rozbudowany i powiększony o dużą, górną salę oraz kawiarnię, magazyny i biura. Obecnie Galeria dysponuje dwoma salami wystawowymi o powierzchni 150 i 250 m2, salką audiowizualną i kawiarnią na I piętrze budynku o powierzchni 91,61 m2. Od 2014 roku galeria dzierżawi Klubokawiarnię Aquarium Fundacji Kultury „Kalejdoskop”.

Nazwa Galeria Bielska BWA powstała w 1994 roku po przejęciu instytucji przez samorząd miasta Bielska-Białej. Odtąd Galeria Bielska BWA jest samorządową instytucją kultury miasta Bielska-Białej. Działalność Galerii oparta jest na statucie wynikającym z idei funkcjonowania sieci Biur Wystaw Artystycznych w PRL-u, mających na celu upowszechnianie sztuki współczesnej. Jej podstawowe zadania to działalność wystawiennicza, edukacyjna, wydawnicza i informacyjna.

Program Galerii Bielskiej BWA od lat 90. XX w. oparty jest na promowaniu najciekawszych zjawisk w sztuce współczesnej. Jednym z zasadniczych kierunków jest wpieranie rozwoju malarstwa.

W 2020 roku Galeria Bielska BWA powiększyła swoją przestrzeń do realizacji programu o Willę Sixta. Galeria dzięki poddanej kilkuletniemu remontowi willi zyskała wyjątkową przestrzeń do realizacji poszerzonego programu prezentacji sztuk wizualnych i edukacji kulturalno-artystycznej.

Bielszczanie i odwiedzający nasze miasto goście, już od dnia inauguracji mogą zwiedzać ekspozycje wybranych dzieł z bogatej Kolekcji Sztuki Galerii Bielskiej BWA, która dotychczas prezentowana była tylko okazyjnie na wystawach czasowych.

W budynku organizowane są również wystawy czasowe, festiwale, koncerty, projekcje filmowe i działania performatywne, realizowane są projekty edukacyjne: warsztaty, wykłady, spotkania, oprowadzania.

Willa Sixta, zaprojektowana w stylu neorenesansowym, wybudowana została w 1883 roku przez słynnego architekta Karola Korna, autora wielu reprezentacyjnych budynków, stojących do dziś w Bielsku-Białej. Okazała willa zajmuje przestrzeń pomiędzy ulicami Adama Mickiewicza a 3 Maja, okolona jest niewielkim ogrodem ze starymi drzewami, także pomnikowymi (miłorząb japoński). Właściciel willi Teodor Sixt – za życia jeden z najbogatszych mieszkańców Bielska, przedsiębiorca, działacz społeczny i filantrop – zmarły bezpotomnie w 1897 roku, pozostawił testament, zgodnie z którym żonie Annie przypadło prawo dożywotniego mieszkania w willi, a po jej śmierci willa i ogród miały stać się własnością miasta. Warunkiem było, że willa nie zostanie sprzedana i pozostanie jej nazwa: Willa Sixta.

Status organizacyjny placówki:

1960–1970: Pawilon Wystawowy ZPAP, oddział w Bielsku-Białej

1970–1974: filia Biura Wystaw Artystycznych w Katowicach

1975–1994: Biuro Wystaw Artystycznych

od 1994: Galeria Bielska BWA

Dyrektorzy galerii po usamodzielnieniu placówki:

Biuro Wystaw Artystycznych

Alexander Andrzej Łabiniec (1930–2010) – dyrektor: 01.01.1976–1981

Helena Dobranowicz – p.o. dyrektora: 01.07.1981–31.07.1982

Ryszard Kaczmarek (1938–2011) – dyrektor: 01.08.1982–31.09.1991

Helena Dobranowicz – dyrektor: 01.11.1991–31.05.1993

 

Galeria Bielska BWA

Zbigniew Michniowski – dyrektor: 01.08.1993–31.08.1994

Agata Smalcerz – p.o. dyrektora: 07.07– 7.10.1994

Małgorzata Kubica-Bilska – dyrektor: 08.10.1994–31.05.2003

Agata Smalcerz – p.o. dyrektora: 1.06.2003–31.12.2003; dyrektor: od 01.01.2004 (w Galerii Bielskiej BWA pracuje od 7.07.1992)